thế thì
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Liên từ:
- Vì vậy, cho nên, do đó: Dùng để nối hai mệnh đề, biểu thị kết quả hoặc hệ quả tất yếu của một tình huống, điều kiện vừa được nêu ra trước đó.
- Thế trong trường hợp đó, vậy thì: Dùng để chuyển ý, đưa ra một nhận định, quyết định hoặc câu hỏi dựa trên tình huống vừa được xác lập.
Ví dụ sử dụng
- Liên từ:
- Anh không đi, thế thì tôi đi một mình. (Anh không đi, vì vậy tôi sẽ đi một mình.)
- Trời đã mưa to, thế thì buổi dã ngoại phải hủy thôi. (Trời đã mưa to, thế thì buổi dã ngoại phải hủy thôi.)
- Bị khinh miệt, thế thì ai không tức? (Bị khinh miệt, thế thì ai mà không tức giận?)
- Cậu đã không muốn nghe lời khuyên, thế thì tôi cũng không nói gì thêm nữa. (Cậu đã không muốn nghe lời khuyên, vậy thì tôi cũng không nói gì thêm nữa.)
Các cách sử dụng nâng cao
Dùng để đặt câu hỏi tu từ: Nhấn mạnh tính hiển nhiên của hệ quả.
- Đã hứa rồi, thế thì sao có thể thất hứa được? (Đã hứa rồi, thế thì sao có thể thất hứa được?)
Dùng trong văn nói để chuyển sang một đề xuất, quyết định: Thường đi kèm với ngữ điệu.
- Mọi người đều đồng ý rồi, thế thì chúng ta bắt đầu thôi! (Mọi người đều đồng ý rồi, vậy thì chúng ta bắt đầu thôi!)
Biến thể và từ gần giống
Thế (tình thái từ): Dùng độc lập hoặc cuối câu để hỏi lại hoặc thể hiện sự ngạc nhiên, chờ đợi.
- Anh không đi à? Thế? (Anh không đi à? Vậy sao?)
Vậy thì (liên từ): Có nghĩa và cách dùng gần như tương đương với "thế thì", thường dùng trong cả văn nói và văn viết trang trọng hơn một chút.
- Cô ấy đã từ chối, vậy thì chúng ta nên tìm phương án khác. (Cô ấy đã từ chối, vậy thì chúng ta nên tìm phương án khác.)
Cho nên (liên từ): Nhấn mạnh quan hệ nguyên nhân - kết quả, thường dùng trong văn viết.
- Anh ấy chăm chỉ, cho nên anh ấy đạt kết quả tốt. (Anh ấy chăm chỉ, cho nên anh ấy đạt kết quả tốt.)
Từ đồng nghĩa
- Vì thế: Do đó, bởi vậy.
- Do đó: Từ đó mà ra, thường dùng trong lập luận.
- Nên: Cho nên (có thể dùng ngắn gọn hơn).
- Thành thử: Cho nên, vì vậy (từ cũ, ít dùng).
Lưu ý sử dụng
- "Thế thì" thường được dùng phổ biến trong văn nói và văn viết thông thường. Trong các văn bản học thuật hoặc trang trọng, có thể ưu tiên dùng "vậy thì", "do đó", "vì thế".
- Vị trí: "Thế thì" thường đứng ở đầu mệnh đề thứ hai, sau dấu phẩy ngăn cách với mệnh đề chỉ nguyên nhân/điều kiện.
- "Thế thì" có thể được rút gọn thành "thế" trong văn nói rất thân mật, nhưng khi đó ý nghĩa "hệ quả" có thể nhẹ hơn và mang sắc thái chuyển ý đột ngột hơn.
- Anh không đi? Thế tôi đi. (Anh không đi? Vậy tôi đi.)
- l. Cho nên : Bị khinh miệt, thế thì ai không tức.